Occult of niet occult – that’s the question

OuweneelHet lijkt erop dat je ruwweg twee soorten christenen kunt onderscheiden (misschien is dat bij joden en moslims ook wel zo, maar dat weet ik niet): christenen die alles wat naar alternatieve geneeswijzen zweemt ‘occult' noemen (en daar blijkbaar ‘demonisch' onder verstaan) én christenen die zulke geneeswijzen als uitgesproken ‘bijbels' en ‘van God gegeven' beschouwen. Op het internet kun je vertegenwoordigers van beide kampen vinden, waarbij de eerste groep verreweg het fanatiekst is.

Enkele decennia geleden laaide er in het blad Visie van de Evangelische Omroep een discussie op tussen de twee kampen, vooral over homeopathie. De toon van zowel de verdemoniseerders als de de-hemel-in-prijzers van de homeopathie werd steeds feller. Het bestuur van de EO vroeg mij of ik een samenvattend en afrondend artikel wilde schrijven, wat ik toezegde. Maar toen ook het bestuur in dezelfde twee kampen bleek uiteen te vallen, maakten beide zijden zich zorgen over de vraag welke partij ik zou kiezen, en dus vroeg men mij bedeesd maar van het artikel af te zien… Ik had het artikel echter al klaar en wilde het niet weggooien; dus heb ik het ‘uit zoete wraak' als bijlage opgenomen in een van de nieuwe drukken van mijn boek Het domein van de slang, dat over het occultisme handelt (eerste druk: 1978, bijna dertig jaar geleden!). ‘Het artikel dat de EO niet wou plaatsen…'

Ik sta nog steeds vierkant achter dat artikel. Ik wilde juist helemaal niet partij kiezen voor een van de twee kampen, maar er alleen op wijzen dat we bij zulke discussies de juiste voorvragen moeten stellen. De eerste vraag is niet of alternatieve geneeswijzen al of niet occult zijn, maar of ze überhaupt ‘werken'. In veel gevallen hebben we met pure kwakzalverij te maken, en als dat zo is, doet het er niet meer toe of het van God of de duivel komt; het komt gewoon van de domme, goedgelovige mens – en juist gelovige mensen blijken helaas vaak zeer goedgelovig te zijn.

Ten tweede vragen de meeste mensen die zo hard ‘occult!' roepen, zich nooit af wat ze met ‘occult' eigenlijk bedoelen. Het is onzin dat ‘occult' en ‘duivels' hetzelfde is. Het Latijnse occultus betekent gewoon ‘geheim, verborgen', dus raadselachtig, onbegrijpelijk. Maar goed, als je het per se de betekenis ‘uit verdachte hoek stammend' wilt meegeven, moet je vervolgens vragen: bedoel je dat het uit een verdachte (bijv. heidense) denkwereld stamt? Of bedoel je dat je er demonisch belast van wordt? Dat is een enorm verschil, dat zelden gemaakt wordt. Alle geneeskunde komt uit de antieke en middeleeuwse magie voort, is dus, zo men wil, van ‘occulte' oorsprong, maar het gif is er allang uit. En zo komt acupunctuur uit het Chinese taoïsme, en homeopathie uit het spiritualisme van Hahnemann voort; maar dat wil nog niet zeggen dat je van die naalden en korreltjes demonisch belast raakt! Wie dat beweert, is zelf met het magische denken behept.

Let wel, ik zeg niet dat die achterliggende (taoïstische, spiritualistische enz.) denkwereld ‘onschuldig' is; dat is ze niet. Ik zeg alleen dat men niet zo gauw met de termen ‘duivels' of ‘occult' moet smijten. Dat is pure bangmakerij en sensationalisme. Als er al echt gevaar bij ‘occulte' geneeswijzen is – en dat is er soms inderdaad – dan betreft dat gewoonlijk de ‘genezer'. Als dat een demonisch belaste persoon is, kan hij via zijn ‘geneeswijzen' een demonische belasting over zijn patiënten brengen; maar dat geldt ook voor een ‘gewone' arts en voor elke andere demonisch belaste persoon aan wiens invloed wij ons intensief blootstellen! Daar ging mijn genoemde boek over; achter de kerngedachte van dat boek sta ik nog steeds, al zou ik sommige details wat nuanceren.

Zo, nu heb ik een doos van Pandora geopend. Er zijn weinig zaken waar christenen zich meer over opwinden dan over alternatieve geneeswijzen – zowel de voor- als de tegenstanders. Er zullen dus vele reacties op deze column volgen, zowel van mensen die beledigd zijn omdat ik hun favoriete geneeswijze kwakzalverij heb genoemd – zij zullen met sterke verhalen komen over wonderbare genezingen die zij met behulp van alternatieve geneeswijzen hebben meegemaakt – als van mensen die zullen roepen dat ik ‘de deur voor het occulte heb opengezet', zoals zij trouwens op het internet allang schreeuwen. Maar ik ben dat soort kritiek (van beide kanten!) al dertig jaar gewend en zal me er dus niet door van de wijs laten brengen.

Lees ook:De heilige slak
Lees ook:Bisschop Marx brengt nieuw Das Kapital uit
Lees ook:IKON-column: Judenrein en moslimvrij lijkt op elkaar
Lees ook:Onderzoeksjournaliste Michelle Goldberg over ‘rechts christendom’
Lees ook:Al gestemd in de peiling over hoofddoekjes?

9 reacties op “Occult of niet occult – that’s the question

  1. devious

    Oh, bravo meneer Ouweneel. Dit is een geluid dat ik al heel lang wil horen. Oh nee, ik ben geen aanhanger van al die bijgelovige geneeswijzen. Ik ben gewoon blij dat u eens ronduit zegt dat christenen teveel smijten met termen als ‘occult’ of ‘demonisch’.

    Maar nu even over de wilde genezingsclaims van Afrikaanse evangelisten. Het is erg vreemd om u te horen zeggen dat veel alternatieve geneeswijzen waarschijnlijk onder de kwakzalverij onderverdeeld dienen te worden, terwijl ik u al vaak de wilde verhalen uit Afrika en de kerk van predikant Zijlstra, als godsbewijzen heb zien aanvoeren. (o.a. in uw boek ‘De God die is’; u weet wel, dat boek met die valse sterfbedcitaten;)
    Is dit niet evengoed kwakzalverij, of simpelweg achterhaald bijgeloof? Of het zou het werk van Satan kunnen zijn;)

    Vriendelijke groet.

      /   Beantwoorden  / 
  2. Sander

    Ik ben het met Dhr. Ouweneel eens dat een skeptische invalshoek het beste is, in plaats van er vanuit te gaan dat het werkt en het een label (occult of niet-occult) te geven. De werkzaamheid is immers nog nooit wetenschappelijk bewezen.

    Hetzelfde geldt overigens voor de effectiviteit van het ziekengebed, maar dat terzijde. :)

      /   Beantwoorden  / 
  3. R.Weistra

    Ik heb al eens eerder gereageerd op dit forum. Omdat iedereen elkaar maar napraat. Voor de reguliere geneeskunde bestaat net zo veel of, zo je wilt, net zo weinig wetenschappelijk bewijs als voor homeopathie. Oftewel er is genoeg bewijs voor homeopathie. Lees het hier: http://www.weistra.speedlinq.nl/wetenschap.htm
    Je kunt daar o.a. lezen: Waarom het bewijs voor homeopathie niet wordt geaccepteerd. Van beide kanten, zowel voor- als tegenstanders, hoor je vaak alleen maar wat geklets in de ruimte (hiermee bedoel ik niet de column van dhr. Ouweneel, die is redelijk evenwichtig, zijn uitgangspunt deel ik echter niet, maar daar ga ik nu niet op in). Lees mijn website voor een tegenwicht.

      /   Beantwoorden  / 
  4. Sander Kessels

    Volkomen terecht om eerst de voorvraag of een behandelingsmethode wel of niet werkt te stellen. Maar hoe staat u dan eigenlijk tegenover de onderzoeken naar de effectiviteit van bidden bij hartoperaties? (Uitkomst: geen enkel nut om te bidden) Zie http://www.msnbc.msn.com/id/12082681/

    Dit staat haaks op een van de fundamenten van het christelijke geloof en deze uitspraak van Jezus:

    Mar 11,23 Ik verzeker jullie: als iemand tegen die berg zegt: “Kom van je plaats en stort je in zee,” en niet twijfelt in zijn hart, maar gelooft dat gebeuren zal wat hij zegt, dan zal het ook gebeuren.

    Met andere woorden, stellen dat het onzinnig is om bv reflexologie toe te passen omdat hiervan de werking niet is aangetoond staat gelijk aan stellen dat het onzinnig is om te bidden opdat iemand zal genezen van een hartziekte…

      /   Beantwoorden  / 
  5. F.Floor (61)

    Maar in Jacobus staat toch:’…is er onder u iemand ziek? Laat de ouderling komen en hem met zalf insmeren en hij zal genezen’.
    De Bijbel stelt zonder enige tegenspraak de pretentie dat alle genezing van JHVH komt dus dan moet dat toch lukken? Waarom doet men in kerken dat dan niet meer?
    toen ikzelf nog kleuter was werd in in mijn rectum gepakt en flink wat bloed. Ik kon niet meer lopen dus de boerenknecht als dader laadde mij achterop en vertelde tegen mijn moeder “dat hij hem zo had gevonden”.
    Ik kroop alleen nog maar, zo las ik later terug in het politiebureau toen ik daar zelf werkte en mijn doopceel gelicht werd.
    Flarden van herinneringen kwamen terug.
    Eerst naar het ziekenhuis en kreeg pap te eten maar na een week liep ik nog steeds niet dus er kwam een psychiater, toen een kinderpsycholoog die me begon te commanderen.
    Toen naar de dominee die luidkeels ging bidden maar bakten er allemaal niets van. Maar uit zijn studententijd wist hij iemand die meer kon en dat bleek meneer pastoor te zijn. Hij spetterde me helemaal onder met een enorme behangerskwast maar het lukte hem ook al niet.
    Die stuurde me naar ‘de grote god van Wijk’
    dat was de grootvader van v.Rooijen in Wijk bij Duurstede. En plots liep ik weer…
    Maar wat kunnen magnetiseurs dan wat “geestelijken” niet kunnen inclusief het hele ziekenhuis? Het raadsel werd pas in 1985 opgelost toen van een stel kippen de kop werd afgeslagen en sommige kippen zonder kop het op een lopen zetten…
    Kijk, zo zie ikzelf homeopatie. Tot D3 kan het werken maar een homeopaat wenst minstens D5 en dan zit er geen werkend molecuul meer in maar… nu we weten dat er uit een proton al minstens 8 kleinere muonen, bosonen en hyperonen inzitten die in een nevelkamer met het 100-voudige van de lichtsnelheid eruit spatten ben ikzelf zowel over magnetiseren alsook homeopatie geleidelijkaan een andere mening toegedaan: dit zijn resultaten die mij overtuigen.
    Overigens, occult betekende tijdens mijn eigen studie in 1963 nog gewoon: oosters.

      /   Beantwoorden  / 
  6. Remko

    Beste heer Ouweneel,

    U heeft een leuk stukje geschreven. En zoals elke mening, het is maar een mening. Normaal reageer ik nooit op dit soort stukjes maar ik kon het deze keer niet laten. Ik heb niet de intentie om uw mening te veranderen, zoals u al zei, U zal u niet van de wijs laten brengen. Helaas zijn door dit soort houdingen vele oorlogen al gevoerd. Luisteren en een open houding naar de ANDER is één van de kwaliteiten die ik bij veel (zichzelf christenen noemen) niet tegenkom. In mijn belevingswereld heten dit vooroordelen.
    Ik merk dat u persoonlijk geen voorstander bent van alternatieve geneeswijzen, aangezien u (ik citeer):”In veel gevallen hebben we met pure kwakzalverij te maken”

    Wat mij vooral interresseert is, hoe u aan uw mening komt?
    Heeft u het taöisme bestudeerd?
    Heeft u het Organon der geneeskunde (van Samuel Hahneman) bestudeerd?
    Heeft u de filosofie van de Chinese geneeswijze bestudeerd?

    Wat ik in de regel merk is dat onwetendheid lijdt tot vooroordelen. Het jammere vind ik dat men er vaak niet voor open staat zijn vooroordelen eens onder de loep te nemen en te kijken waar deze vandaan komen, nog nemen ze de moeite eens te kijken of hun vooroordelen nog wel acuraat zijn.
    Maar waarschijnlijk heeft u en zoals zo velen geen toegang tot “Pubmed” of “The Lancet.”

    God heeft ons de vrijheid gegeven te weten wat goed en niet goed voor het zelf is. Dit houd mijnsinziens in dat iemand niet voor de ander kan bepalen wat voor hem of haar goed is. Het is een traditie van ondermeer het instituut kerk, ons bang te maken met termen als occult en demonisch. Dit om meer volgelingen aan zich te binden.
    Laten we eens ophouden anderen en meningen van anderen te veroordelen. Niemand weet het bestemingsplan van de ander. Respecteer de ander en zijn mening, dat voorkomt een hoop oorlog, zowel op macro als micro niveau.

    noot: als gebedsgenezing een geaccepteerd begrip is in de kerken, dan is de intentie om iemand te helpen toch al goddelijk?

    Heer Ouweneel, ik wens u veel inzicht en kracht in uw geloof.

      /   Beantwoorden  / 
  7. Robert

    Beste Remco,

    Je zegt in je stukje dat dhr Ouweneel niet open staat voor de mening van een ander, en zijn mening niet zal bijstellen.

    Dat heeft hij niet geschreven. Hij heeft alleen geschreven, dat hij wel gewend is dat men fel op hem reageert en hem foutief interpreteert. Dat blijkt helaas wel weer. Graag goed lezen en daar op reageren.

    Heeft dhr Ouweneel de Oosterse geneeswijzen bestudeerd? Dat ligt er helemaal aan wat je daaronder verstaat. Ik ken hem niet persoonlijk, maar kan je wel aanraden eens zijn boek ‘Het domijn van de slang’ te lezen. Zoals hij zelf zegt, staat hij nog achter de grote lijn van dit boek.

    Oneliner: leer God kennen, praat met Hem!

      /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.